Shorties.nl  -

De enigszins onhandige uitkomst van de eerste door een computeprogramma vastgestelde internationale grens

751. Het conflict over Hans Island

16 april 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Het is niet zo bekend dat de landsgrenzen van Canada en Denemarken slechts 20 km uit elkaar liggen. Ver boven de poolcirkel is een zeestraat van enkele tientallen kilometers breed tussen Groenland en Ellesmere Island in het meest noordelijke deel van Canada. In de smalle strook water tussen beide gebieden (de Nares Strait), liggen relatief dicht bij elkaar drie eilandjes. De twee grootste ervan, Franklin Island en Crozier Island horen bij Groenland. Hans Island (Hans Eiland) dat iets verder vanaf Groenland ligt, wordt zoweel door Groenland als door Canada geclaimd.

Hans Island was lange tijd alleen bekend bij de Inuit-bevolking van Noord-Groenland en Noord-Canada, lang voordat de gebieden gekoloniseerd werden. De eerste Europeanen in het gebied kwamen pas in het begin van de 19de eeuw. Steeds meer delen van de wereld werden in de negentiende eeuw door middel van expedities in kaart gebracht, en het gebied rond Hans Island werd tussen 1850 en 1880 door meerdere van dit soort expedities bezocht.

Het eiland is genoemd naar Hans Hendrik, wiens inuit-naam Suersaq is. Hendrik was een van de arctische ontdekkingsreizigers en vertaler, in dienst van Amerikaanse en Britse expedities tussen 1853 en 1876.

Tussen 1920 en 1923 werd de regio door een Deense expeditie meer nauwkeurig in kaart gebracht, in het kader van een project dat de hele omliggende Groenlandse kust omvatte. Vervolgens kwam Groenland in 1933 officieel bij Denemarken te horen. Dat land claimt nu nog steeds op basis dat besluit van een internationale rechtbank dat ook Hans Island tot het grondgebied van Groenland behoort.

Eerste problemen
In de jaren 60 vonden diverse opmetingen van de regio rond de Nares Strait plaats. Seismische activiteit werd gemeten, cartografie, archeologie, beweging van het ijs en bovenal de economische waarde van eventuele bodemrijkdommen in de in het gebied.

In 1973 vonden onderhandelingen plaats tussen Canada en Denemarken, op basis van gegevens van mensen die in de regio werkzaam waren (die stelden bijvoorbeeld de exacte plek van het eiland vast, dat was daarvoor nog niet bekend), om de grenzen onder zee definitief af te kunnen spreken. Beide landen werden het eens, echter niet over Hans Island.

Canada claimde nog steeds dat het eiland tot haar territorium behoorde en over het eiland werd in het akkoord dus geen overeenstemming bereikt. In het verdrag werd daarom wel een definitieve grens overeen gekomen, onder andere over het continentaal plat (dat het recht op exploitatie van bodemschatten als olie en gas bepaald), maar Hans Island bleef erbuiten. De Verenigde Naties ratificeerden het verdrag tussen beide landen hierover op 17 december 1973, en 13 maart van het jaar erop was de datum dat het verdrag inging. Niet alleen was de vastgestelde grens de langste grens ooit door een verdrag bezegeld, het was tevens de eerste grens over dit soort belangrijke economische belangen die door een computerprogramma werd bepaald.

De afgsproken grens in het verdrag omvat 127 plekken in het water die samen het verloop van de grens onder zee te bepalen tussen de beide landen. Eén stukje lijn, dat tussen punt 122 en punt 123 ligt werd in het verdrag overgeslagen. Exact midden tussen deze twee punten ligt Hans Island. Dit lijkt lange tijd geen enkel probleem. Het gebied heeft een bizar streng klimaat, mensen wonen er nauwelijks.

Tussen 1980 en 1983 werd vervolgens nogmaals het bewegen van de ijsvlaktes en gletsjers op en rond Hans Island vastgesteld. Dit wordt gedaan door het in Canada gevestigde bedrijf Dome Petroleum Ltd.

De poppen aan het dansen
In 1984, schrijft journalist Kenn Harper uit Iqualit, dat met 6000 inwoners de provinciehoofdstad is van de aan Groenland grenzende Canadese regio Nunavut, een artikel in de Groenlandse lokale krant Hainang. Harper beschrijft in het artikel dat hij op het ijs nabij de Canadese plaats Resolute in het najaar van 1983 een man tegenkwam. Deze man droeg een hoed met het opschrift: "Hans Island, N.W.T." De afkorting staat voor de Northwest Territories, het gebied in Canada dat ten westen van Nunavut ligt, en dus niet aan Groenland grenst. De man bleek een werknemer van het eerder genoemde Canadese bedrijf Dome Petroleum te zijn, die had deelgenomen aan het onderzoek naar de migratie van ijs op het betwiste eiland.

Op zich een onbelangrijke gebeurtenis, zo lijkt het, maar het krantenbericht wordt opgepikt door zowel een lokale krant ver weg in de Deense hoofdstad Kopenhagen, als door CBC Radio in Canada. De reden daarvan is vermoedelijk dat er op dat moment door Canada en Denemarken gepraat wordt over de exploitatie van de oliereserves in de regio. In het verdrag waarvan sprake is wordt ook een uitwisseling geregeld tussen beide landen voor gezamenlijk onderzoek op en rond Hans Island. Doel van het verdrag was ook om toekomstige problemen over de kwestie te vermijden.

Particulier initiatief?
Enigszins naar analogie van wat destijds de aanleiding was voor de Falkland-oorlog, was het in Calgary gevestigde Dome Petroleum zonder dat de politici dat wisten, naast hun legale onderzoek naar de gletsjers in het gebied ook begonnen om onderzoek te doen naar de grondstoffen op het eiland. Volgens het artikel van Harper was het Canadese ministerie dat de onderhandelingen voerde hier niet van op de hoogte, maar was het onderzoek wel degelijk geïnstigeerd door Canadese overheidfunctionarissen.

Vervolgens kwam de zaak in een stroomversnelling. In datzelfde jaar huurde een inwoner van Groenland een helikopter, en vloog naar het onherbergzame eiland om te zien of er niet toch sprake was van een misverstand of een spraakverwarring. Het gebied is zo uitgestrekt, en zo weinig door mensen bezocht dat een vergissing makkelijk gemaakt is. Later in datzelfde jaar plaatste de Deense minister voor Groenland vervolgens een vlag op het eiland met de Deense tekst: "Welkom op het Deense eiland." Het gerucht gaat dat hij er ook een fles cognac bij legde.

De knuppel in het hoenderhok
Pas in het tijdperk van het moderne internet kwam de zaak vervolgens opnieuw onder de aandacht. In maart 2004 kwam de Canadese krant National Post met een artikel over het eiland, dat de zaak vervolgens internationaal ook bij andere kranten aan het rollen bracht. Het artikel stelde een vijfjarenplan voor om de soevereiniteit het Arctische gebied in en rond Canada beter onder controle te krijgen. Heel kort wordt in het artikel ook het verschil van mening over Hans Island aangestipt, waarbij de journalist ook nog even opmerkt dat Denemarken oorlogsschepen naar het eiland had of zou hebben gestuurd. Zoals dat vaker gaat, spitst de zaak zich in de pers vervolgens geheel toe op Hans Island.

Over het gebied van de Noordelijke IJszee bestaat verschil van mening tussen minimaal Canada, Denemarken, Rusland, Noorwegen, IJsland en in mindere mate Groot-Brittannië. Veel van deze landen zien bepaalde delen ervan als hun eigen territoriale wateren. De meeste Europese landen en de Verenigde Staten echter beschouwen het hele gebied officieel als internationale buitenterritoriale wateren. 

Na een nieuw artikel van dezelfde National Post journalist krijgt de zaak ook politiek aandacht, wat nog wordt aangewakkerde doordat Deense zeelieden Hans Island enige tijd bezetten. Daarop was er dan weer een Canadese militaire oefening in de regio die verder olie op het vuur gooide, met kort daarvoor het plaatsen van de Deense vlag op het eiland. Beide landen claimen vervolgens soevereiniteit over het eiland, wat weer tot protesten van de Denen leidt als de Canadese minister van defensie onaangekondigd het eiland bezoekt. De Deense regering kondigt daarop aan dat het van plan is het eiland ook te bezoeken en de Deense vlag terug op het eiland te plaatsen (wat maar aangeeft dat het nog een hele onderneming is om naar het afgelegen eiland toe te gaan).

Dit gaat zo een tijdje over en weer, totdat de Canadese autoriteiten in juli 2007 op basis van nieuwe satellietfoto's toegeven dat de internationale grens midden over het eiland zou lopen, daarmee impliciet erkennend dat het eilandje in ieder geval niet alleen Canadees is. Sindsdien is het redelijk stil over de kwestie.

Bronvermelgind: de Engelstalige Wikipedia, oude krantenartikelen, diverse internetsites

Trivia 1: als Canada en Denemarken het eiland daadwerkelijk zouden delen, hebben beide landen ineens een nieuwe grens over land met twee landen, in plaats van zoals nu met één ander land. (Canada heeft nu alleen een grens over land met de VS en Denemarken alleen met Duitsland).

Trivia 2: in 2005 werden er verschillende advertentiecampagnes gevoerd via Google, die danwel de soevereiniteit van Denemarken, dan wel die van Canada over het eiland promootten. De eerste advertentie werd geplaatst door een Canadese inwoner van Toronto, die stelde dat het eiland bij Groenland hoort, en daar bij een link plaatste naar het Deense ministerie van buitenlandse zaken. De reclamecampagne die hier vervolgens over ontstond staat bekend als de Google Fight of de Google War.

Hans Island, met het ontbrekende stukje grens tussen punt 122 en punt 123. Rechtsbeneden is Groenland, linksboven Canada. Foto: Twithmoses. (afbeelding is aanklikbaar voor een vergroting).

Klik hier voor Hans Island op Google Maps

Categorie: micro-nations - plusminus 1441 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

747. De kop boven het maaiveld
Ondertitel: Het land van Ritalin

17 maart 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Toen ik rond juni 2001 met mijn internet-column begon had ik hoogstaande ideeën. Zo wilde ik bijvoorbeeld de leugenachtigheid van veel reclame aan de kaak stellen. Daarnaast wilde ik regelmatig aandacht besteden aan onwaarheden in de politiek. Bij de reclame heb ik die kans denk ik goed kunnen benutten. Zeker vorig jaar met de serie over hoe reclame werkt, die overigens nooit helemaal voltooid is.

Op het politieke vlak is het anders gelopen. Ik begon met de columns, nog heel onervaren op het column-vlak zo'n drie maanden voor het gebeurde op 11 september in New York. Dat was de eerste deuk die mijn nog resterende naïviteit opliep. Nou is mijn naïviteit natuurlijk slechts een vlekje bij wat anderen daarbij opliepen, maar het is zonder dat ik ook maar iets van dat grote leed wil afdoen in mijn eigen macro-universum toch beslist niet onbelangrijk. In de jaren daarop zag je de opkomst van en de verdrietige latere moord op Pim Fortuijn. Ik ben nooit een Fortuijn-aanhanger geweest. Al voordat zijn ster rees schreef ik in het eerste halfjaar van die columns er eentje over professor Pim, een column die ik na de moord op Fortuijn van internet verwijderd heb, omdat de tekst in het licht van de ontwikkelingen van net daarvoor iets heel anders leek te zeggen dan ik het lang voor de opkomst van de LPF bedoeld had.

Theo van Gogh werd vermoord op de dag dat ik 48 jaar werd. Mijn verjaardag die ik ook zonder het vorderen van de jaren toch al niet bijzonder graag vier is daarna nog meer tot een jaarlijkse soort van vergetelheid geworden. Niet dat die vergetelheid iets met de moord te maken heeft. Of misschien toch wel. Een enkele keer heb ik bij zijn leven met Van Gogh gemaild. Dat was vele jaren voor de moord. Van Gogh had een TV-programma op Amsterdamse zender AT5 in de tijd dat de eerste internet-sites opkwamen en wekelijks besprak hij er een paar daarvan. Ik had twee van die eerste websites, eentje over taal en een andere over de kunstenaar en TV-maker Wim T. Schippers. Theo was min of meer een fan van de site, vond het een geweldig initiatief om dat juist over Wim T. te doen en besteedde in zijn programma meerdere keren aandacht aan mijn pagina, wat niet alleen de bezoekersaantallen redelijk spectaculair omhoog joeg, maar ook het onderwerp van de site in casu Wim T. zelf op de website attent maakte.

Wat me bij de ontwikkelingen in de afvelopen zes jaar vooral opvalt is dat in de politiek en soms ook bij de rechtspraak de waarheid een steeds meer ondergeschikte rol aan het spelen is. Er wordt bijvoorbeeld beleid gezet op de vermeende toename van de criminaliteit. Nog deze week was er een voorstel om dan maar alle Nederlanders in een DNA-database te stoppen. Hé hallo! Zijn we er wel bij? Gemiddeld over de afgelopen vijftien jaar zijn de criminaliteitscijfers alleen maar spectaculair gedaald! (Volgens diverse onafhankelijke onderzoeken en het CBS). Het aantal asielzoekers dat als je de berichtgeving moet geloven steeds zorgwekkender vormen begint aan te nemen, moet door opsluiting van hele gezinnen inclusief zwangere en net bevallen vrouwen, die crimineel op geen enkele wijze wat te verwijten valt worden ontmoedigd, maar in werkelijkheid heeft Nederland van zowat alle landen met afstand ook nu al het strengste beleid op dit gebied en laat de instroom van asielzoekers al jarenlang een dalende lijn zien. Daarnaast gaan er dan ook nog veel stemmen op om "nu eindelijk" de straffen in Nederland maar eens te verhogen, en om rechters te verbinden om ook in schrijnende gevallen waarbij iemand een daat misschien in mindere mate aan te rekenen valt hoe dan ook een fikse minimumstraf op te leggen. In werkelijkheid staat Nederland ook hier al een aantal jaren in de top 3 van strengst straffende landen van Europa ook als je daarbij landen aan de periferie meerekent zoals bijvoorbeeld Turkije.

Waar ik me het meest boos over maak is het opsluiten van minderjarigen. Ik heb in mijn middelbare schooltijd diverse dingen gezien waar kinderen onder de zestien tegenwoordig een fikse taakstraf voor krijgen en waar aan die kinderen uit "vrees voor een latere criminele carriere" ook wel eens een niet onaanzienlijke vrijheidsstraf wordt uitgedeeld, waarbij zestienjarigen dan gewoon onder het volwassenrecht veroordeeld worden. In mijn tijd vielen veel van dat soort onder kattenkwaad, of moest een klasgenoot een middag nablijven omdat hij wat al te brutaal was. Geen wonder dat ouders tegenwoordig zo graag naar middelen als Ritalin grijpen. Onderdrukken die hap, eenheidsworst, terug in het gareel.

Het meest schrijnend waren nog de minderjarigen die in de afgelopen jaren zonder ook maar iets te hebben misdaan, in afwachting van hun psychiatrische behandeling gewoon tussen criminele jongeren in de gevangenis werden gestopt. En die daar dan soms een jaar lang zonder dat ze ook maar naar school konden zaten te wachten tot de overheid hun zaakjes eindelijk voor elkaar had. Geen leerplichtambtenaar die daar bijvoorbeeld tegen in het geweer kwam. Terwijl ouders die de greep op hun spijbelende kinderen overduidelijk zijn kwijtgeraakt tegenwoordig zelf met mogelijk  strafrechtelijke vervolging of met boetes worden bedreigd.

In wat voor land leven we? En hoe heeft dat in een periode dat ik zelf juist de zaakjes zo van nabij in de peiling heb gehouden zo kunnen afglijden? Laatst zag ik op TV een YouTube-filmpje van iemand die bij werkzaamheden in een klap alle sneeuw van het schuine dak van zijn huis zag glijden. Dat is het beeld dat ik ook heb bij hoe Nederland in de afgelopen jaren als land af heeft kunnen glijden, terwijl sommige politici in de tussentijd hoog van de daken riepen over Normen en over Waarden . De meeste Nederlanders hebben niet eens in de gaten hoezeer wij als land in verwarring zijn geraakt. Over onze eigen identiteit, over die normen en waarden, en over wat echt is, en wat niet. Een maatschappij waar ondertussen iedereen die zijn kop boven het maaiveld uitsteekt resoluut zijn kop wordt afgehakt, of in het beste geval verplicht een handvol van de opvolger toegediend krijgt van Ritalin.

Dat allemaal is de reden waarom de afgelopen tijd de columns bij mij niet uit de pen kwamen. Gisteren noemde iemand mij een enfant terrible. Dat ben ik zeker. Ik ben een van die mensen die zijn kop boven het maaiveld uitsteekt. Dat heb ik in de praktijk de afgelopen maanden ook wel gedaan. Alleen ging het in mijn columns dus eventjes niet meer.

Categorie: opinie - plusminus 996 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Nieuwe Micronaties (23)
746. Guantanamo Bay & Navassa Island

7 november 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Guantanamo Bay is de laatste jaren grotendeels bekend vanwege de detentie daar van gedetineerden, cq. geïnterneerden die gevangen werden genomen tijdens de oorlog tegen het Taliban-regime in Afghanistan. Guantanamo Bay is niet een afzonderlijk land, maar wat de meeste mensen niet weten is dat het feitelijk ook geen deel uitmaakt van de Verenigde Staten. Guantanamo Bay is een grote natuurlijke haven, die onderdeel is van de staat Cuba. Sinds 1903 echter heeft de VS heeft de territoriale controle over een gebied rondom de baai van 116 vierkante kilometer (ongeveer 46 vierkante mijl). Die controle over het gebied werd geregeld in het Cubaanse-Amerikaanse Verdrag van datzelfde jaar.

Het verdrag regelde dat de VS door het huren van de haven de totale jurisdictie en controle over het havengebied zou krijgen dat is ingesloten door de omliggende heuvels, terwijl Cuba wel de uiteindelijke soevereiniteit over het gebied behoudt. De huur of lease van het gebied werd geregeld op basis van het al wat oudere concept van een zogenaamde '99-jaren-lease ', waarbij de 99 jaar niet letterlijk moet worden genomen. Het betekent hier slechts 'langer dan een mensenleven'. Het is een constructie die vaker voor dit soort dingen wordt gebruikt. In het geval van Hong Kong waar dit bijvoorbeeld ook gebeurde, nam China de 99 jaar echter wel letterlijk en omdat het Verenigd Koninkrijk daar toen uiteindelijk mee instemde kwam daarmee in 1997 een einde aan het beheer van het Verenigd Koninkrijk over deze kroonkolonie. In het geval van Guantamo Bay regelde een herbevestigend verdrag in 1934 echter de verlenging van het gebruik van het gebied onder dezelfde voorwaarden door de VS zonder verdere einddatum.

Volgens de voorwaarden van het verdrag evenwel mag het gebied alleen gebruikt worden voor het laden van kool en voor de marine-basis, niet voor commerciële doeleïnden. Op de marinebasis is echter in de laatste decennia ruimte verhuurd aan McDonalds, een restaurant uit de Subway keten, een gecombineerde KFC en A & W, en verder een Pizza Hut en een Wind Jammer Restaurant. Door een aantal partijen, waaronder geleerden in het internationaal recht uit de VS wordt daarom gesteld dat het laten opereren van deze enige fast-food-restaurants op Cubaans grondgebied een overtreding is van de oorspronkelijke verdragsregels. Het hadden de eigen keukens van de basis moeten zijn die het eten voor de manschappen verzorgden. Het niet voldoen aan de regels zo regelt het verdrag, houdt in dat het verdrag zal worden beëindigd. Het is echter niet waarschijnlijk dat de VS hierom uiteindelijk straks het gebied zal gaan verlaten.

Weggepropt in een la
Een historisch interessante kwestie vond plaats toen 1959 Fidel Castro met zijn aanhangers de kapitalistische dictator Batista van het eiland verdreven en zelf de macht in handen namen. Volgens het verdrag uit 1934 moet aan Cubaanse handelschepen de vrije passage door de baai worden verleend (het noordelijke deel van Guantanomo Bay is gewoon in Cubaanse handen). Verder moet het leasebedrag van $2000 in gouden munten jaarlijks aan Cuba worden voldaan. Echter het was alleen de eerste cheque ten tijde van het Castro-bewind die daadwerkelijk geïnd werd. Waarschijnlijk was dit op basis van een fout, gemaakt in de chaotische nasleep van de revolutie. De Verenigde Staten zien echter in deze betaling de erkenning door het regime van de geldigheid van het verdrag. Alle cheques die sindsdien zijn binnengekomen (die overigens zijn uitgeschreven aan de sinds de revolutie niet meer bestaande thesauriër-generaal van de republiek) liggen naar verluid nog altijd ongeïnd ergens weggepropt in een la op de werkkamer van de aanvoerder van de revolutie.

Na de Cubaanse revolutie werd in eerste instantie alle autoverkeer in het land verboden. Cubaanse werknemers die er hun baan hadden zijn echter ook daarna gewoon blijven werken op de Amerikaanse marinebasis. In de jaren zeventig werd het Cubanen helemaal verboden om nog hun werk op de basis te hebben. Dit verbod was echter niet van toepassing op de mensen die daar al een baan hadden. Het is bekend dat rond 2006 nog altijd twee oudere Cubaanse werknemers dagelijks hun gang door de poorten vanuit Cuba naar hun werk op de Amerikaanse basis maakten . 

Ondanks hun verschillen door de jaren heen, sturen zowel Cuba als de VS elkaar's vluchtelingen keurig terug wanneer zij uit het ene rechtsgebied naar het andere land proberen te gaan via het grenshekwerk tussen Guantanamo Bay en het grondgebied van de Cubaanse staat. Tussen Cuba en de marinebasis was ooit het op één na grootste mijnenveld op het westelijk halfrond. Deze was er door de VS aangelegd, maar president Clinton gaf in 1996 opdracht tot verwijdering ervan. Het gebied wordt nu op soortgelijke wijze als aan de Mexicaans-Amerikaanse grens gebeurt bewaakt door bewegingsdetectoren en geluidssensoren.

Gevangenen- en detentiekampen
In de laatste ongeveer 25 jaar van de 20e eeuw tot aan 1995 werd de basis gebruikt als gevangenenkamp voor Cubaanse en Haïtiaanse vluchtelingen die op volle zee gevangen werden genomen. Sinds de oorlog in Afghanistan in 2002 is een klein gedeelte van de basis op Guantanamo de thuisbasis van het veelbekritiseerde detentiekamp waar krijgsgevangenen en vermoedelijke terroristen onder Amerikaanse militaire wetgeving worden vastgehouden buiten de invloed van het normale Amerikaanse rechtssysteem.

De US marinebasis Guantanamo Bay omvat geografisch gezien de meest zuidelijke helft, met toegang naar zee van de grootste (natuurlijke) haven van het Cubaanse eiland. Het gebied waar de VS sinds 1898 jurisdictie over heeft is zoals gezegd 116 vierkante kilometer groot. Guantanamo Bay is onderdeel van de Cubaanse provincie Guantánamo, gelegen in het meest zuid-oostelijke puntje van Cuba, met als hoofdstad de gelijknamige plaats Guantánamo. Deze provinciehoofdstad heeft ruim een half miljoen inwoners en ligt zo'n 30 km noord-noord-westelijk van de Amerikaanse marinebasis. De provincie zelf ligt ruwweg 75 km over zee verwijderd van Haïti, dat samen met de Dominicaanse Republiek op het buureiland Hispaniola ligt wat nog eens extra de strategische ligging van de marinebasis benadrukt. De marinebasis heeft zo'n 9500 bewoners.
  

Navassa Island
Zo'n 170 km onder Guantanamo Bay, en zo'n 40 km uit de kust van Haïti (en een dikke 100 km van Jamaïca) ligt het slechts 5,2 vierkante kilometer grote eilandje Navassa Island, dat officieel een territorium van de Verenigde Staten is. Het eiland is onbewoond en wordt als natuurgebied beheerd door de U.S. Fish and Wildlife (de Amerikaanse overheidsorganisatie voor visserij en natuur). De soevereiniteit van de VS over het eiland wordt echter betwist door Haïti, dat stelt dat het eiland al sinds 1801 tot dat land behoort. Navassa was ooit interessant vanwege de winning van guano, een zeer krachtige mest gevormd uit de uitwerpselen van zeevogels, vleermuizen en zeehonden. Indertijd werd guano niet alleen voor mest gebruikt, maar ook om buskruit mee te maken en het was met name voor winning interessant vanwege de hoge graad aan fosfaat en stikstof en omdat het nagenoeg geurvrij is. De VS, in persoon van ene kapitein Peter Duncan annexeerde het eiland in 1857, ondanks protesten door Haïti. Vanwege de wet op de guano-eilanden (de Guano Islands Act) van 18 augustus 1856 was het voor individuele Amerikaanse burgers mogelijk om een dergelijke annexatie te doen, vooropgesteld dat zo'n eiland onbewoond was en niet onder het bestuur van een ander landen viel. Of dat laatste wel het geval was wordt dus door Haïti nog steeds betwist. Het eiland was tussen 1903 en 1917 onderdeel van het bestuur van Guantanamo Bay. Daarna viel het eiland onder de Amerikaanse kustwacht, omdat Navassa in dat laatste jaar een 46 m hoge vuurtoren kreeg. Het eiland was namelijk een gevaarlijk obstakel in de vaarroute (tussen Haïti en Cuba door) vanaf de Amerikaanse oostkust naar het in 1914 geopende Panama-kanaal. De vuurtoren werd redelijk recent op 16 januari 1996 gedoofd, en sindsdien valt het eiland onder het ministerie van binnenlandse zaken van de VS.

Voor radioamateurs is het leuk om te weten dat het eiland een eigen landenstatus en prefix heeft: KP1. (De prefix van Guantanamo Bay is KG4.)

Guantanamo Bay op Google Maps

Navassa Island op Google Maps

https://www.cnic.navy.mil/Guantanamo/index.htm (de site geeft een onbevestigde certificaatmelding).

Bron: diverse bronnen, Wikipedia, US Department of Defense

Categorie: micronaties - plusminus 1281 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Beeldmateriaal:

Ligging van Guantanamo Bay in de provincie Guantánamo op Cuba (public domain)

Plattegrond van Guantanamo Bay, uitgegeven door de Amerikaanse federale overheidekst
(klik op de afbeelding voor een vergroting, kaart: public domain)

Ligging van Navassa Island ten opzichte van Guantanamo Bay op Cuba (bij de
opening in de 'P'), Haïti en Jamaica (links). Kaart: public domain.

Uitzicht vanaf de oostzijde van de marinebasis op Guantanamo Bay (nabij het niet meer
gebruikte vliegveld) over de baai. (klik op de afbeelding voor een vergroting, public domain)

Uitzicht vanaf de marinebasis naar het door Cuba gecontroleerde gebied. (klik op de afbeelding voor een vergroting,
foto: Cesar Monroy, gepubliceerd onder een Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic licentie)

De veerboot die oost- en westzijde van het door Amerika gecontroleerde gebied met elkaar verbindt (klik op de
afbeelding voor een vergroting, foto: Cesar Monroy, gepubliceerd onder een Creative Commons Attribution-Share
Alike 2.0 Generic licentie)

De sinds 1996 niet meer gebruikte vuurtoren op Navassa Island, met daarnaast het vervallen woon- en werkverblijf
 van de vuurtorenwachter. (klik voor een vergroting, foto: public domain)